Hồi ức không thể nào quên trên nước bạn Lào (13/09/2017)

Trong dòng lịch sử mối quan hệ giữa Việt Nam và Lào không thể không nhắc tới quân tình nguyện Việt Nam, những người đã không tiếc xương máu, vượt qua gian khổ cùng quân đội Pa Thét làm nên chiến thắng, giúp nhân dân Lào giành lại độc lập, tự do cho dân tộc. Trong số đó có không ít những người con đến từ mảnh đất Thái Nguyên. Và ngày hôm nay, khi sống sót trở về quê hương, những ký ước về những năm tháng khói bom, lửa đạn trên đất bạn Lào vẫn còn nguyên vẹn, sống mãi trong tâm trí họ. Cựu binh tình nguyện năm xưa - Thượng úy Nguyễn Thanh Sơn, xóm Quang Trung, xã Trung Lương (Định Hóa) là một trong số đó.

Thượng úy Nguyễn Thanh Sơn, xóm Quang Trung, xã Trung Lương được Đảng và Chính phủ Việt Nam và Lào tặng thưởng nhiều huân huy chương cao quý.

Những câu chuyện, dòng tâm sự của ông Nguyễn Thanh Sơn, đưa chúng tôi  ngược lại dòng lịch sử của bản thân cũng như những năm tháng hào hùng của nhân dân Lào. Sau chiến dịch Xuân hè 1972 nước ta giải phóng hoàn toàn Quảng Trị, thượng úy Nguyễn Thanh Sơn nhận lệnh đi làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào. Tại chiến trường “C”, tức là nước bạn Lào, là đơn vị vận tải, thuộc Bộ tự lệnh 959. Đoàn chuyên gia quân sự Việt Nam giúp cách mạng Lào. Đồng chí được phân công công tác tại một đơn vị thuộc đại đội xe mang hiệu C20. Khi đó, đơn vị của đồng chí Sơn có một đội xe con phục vụ Bộ tư lệnh và một đội vận tải phục vụ các đơn vị ở tiền phương trên đất bạn Lào. Đại bản doanh Bộ tư lệnh đóng quân tại Viêng Xay, tỉnh Hủa Phăn, tức là tỉnh Xầm Nưa, với nhiệm vụ chở bom đạn, lương thực, thực phẩm, quân tư trang phục vụ chiến đấu theo sát các đơn vị bộ binh như trung đoàn 766, Trung đoàn 866, Trung đoàn 923.vv…phối hợp với các đơn vị vận tải của bạn đi các mặt trận như: Mường Hàm, Pha Thí, Mậm Nơn, Cánh đồng Chum Xiêng Khoảng. Khi đó, vùng giải phóng đã được mở rộng, nhiệm vụ chủ yếu là bảo vệ vùng giải phóng.

Đồng chí Sơn kể lại: Đầu năm 1973, Hiệp định Pairi được ký kết, Mỹ rút quân hoàn toàn ra khỏi Việt Nam và Lào, cuộc chiến đấu lục này mới đi được một nửa chặng đường, đòi hỏi sự hy sinh gian khổ còn nhiều hơn mới đến thắng lợi hoàn toàn. Để giúp quân dân Lào không phải vận chuyển bộ ra mặt trận. Đêm xuống là đoàn xe của chúng tôi ra trận phải chuẩn bị chu đáo, ngụy trang xe, đèn gầm, đêm nào cũng căng mắt nhìn đường, trên trời pháo sáng của địch thả sáng như ban ngày để tìm các đơn vị vận tải ra chiến trường. Để mỗi chuyến hàng ra mặt trận được trót lọt, an toàn đội công dân hỏa tuyến, thanh niên xung phong của Việt Nam luôn túc trực, ngày đêm thông đường để các đơn vị ra tiền tuyến, qua những đoạn sông suối ngầm, các cô thanh niên xung phong đứng 2 bên làm cọc tiêu để xe đi qua an toàn, đặc biệt dũng cảm các cô thanh niên xung phong của ta đã dắt đoàn xe qua bãi bom nổ chậm an toàn. Chuyến đi nào cũng có xe bị máy bay địch bắn phá, chuyến nào cũng có chiến sĩ lái xe hy sinh. Những thương binh của Việt Nam bị thương ngoài mặt trận lại được vận chuyển về các thôn bản của dân Lào nghỉ lại. Tại đây, các chiến sĩ của ta đều được bà con nhân dân đón tiếp, chăm sóc chu đáo, tận tình, coi bộ đội như con em của bản.

Là đơn vị đóng quân gần các đơn vị vận tải của nước bạn Lào, nên đồng chí Sơn thường xuyên được gặp gỡ các chiến sỹ Lào để cùng trao đổi kinh nghiệm, giúp đỡ nhau về kỹ thuật sửa chữa xe máy và giao lưu văn hóa ngày lễ tết. Nếu như ở Việt Nam có Tết Nguyên Đán thì Lào có Tết Bun Py May, tuy ở chiến trường đất bạn, khác nhau hoàn toàn về phong tục, tập quán, các đơn vị hậu phương vùng giải phóng cũng tổ chức Tết như ở quê nhà, các bạn Lào cũng đến chúc tết chung vui, thắm tình đoàn kết Việt – Lào. Kỷ niệm sâu sắc nhất của tôi trong dịp Tết Bun Py May, đó là tết năm mới của Lào. Tôi đã được vui tết nhiều năm với nhân dân Lào là tết té nước, tết đó từ ngày 14-16/4 hằng năm. Thời điểm ấy theo các sử gia Lào, ngày dài nhất là 14 tiếng và 24 phút, ảnh hưởng sâu sắc nhất của nền văn hóa Ấn Độ, riêng tết Lào thì lấy theo người Môphana, Khơ me, thời điểm tháng 4 ngày dài hơn đêm gọi là Vátthagangan nghĩa là nhiều bóng râm, bắt đầu vào mùa mưa, thuận lợi cho việc trồng trọt hơn các mùa khác trong năm, nên Tết Bun Py May có đặc điểm là té nước. Ngày đầu tiên của Tết, mọi nhà đều dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, trang trí nhà cửa, chuẩn bị nước thơm làm từ nhiên liệu thiên nhiên. Vào buổi chiều ngày đầu tiên, dân làng tập trung ở nhà chùa để làm lễ cũng phật cầu nguyện nghe các nhà sư giảng đạo. Trong 3 ngày tết, nhà chùa mở cửa để mọi người múc nước thơm tắm cho phật, nước thơm tắm cho phật mọi người hứng về nhà vẩy vào người và các đồ vật trong nhà, rồi té nước cho nhau, ai bị nước vào người nhiều thì càng được mạnh khỏe sống lâu, trong năm làm gì cũng may mắn và hạnh phúc. Lúc đó chúng tôi cũng được hưởng niềm hạnh phúc đó. Tiếp đến là các tục lệ khác như buộc chỉ cổ tay gọi là lễ cầu may mắn. Được ăn các món ăn truyền thống của Lào.

Những năm cuối của cuộc chiến tranh, các đơn vị bộ binh dần rút quân về nước còn lại một bộ phận chuyên gia về sau. Các đơn vị chủ lực về nước để tập trung vào giải phóng Miền nam Việt Nam. Đoàn 959, Đơn vị xe C20 của Bộ tư lệnh được cử một tiểu đội đi làm nhiệm vụ quan trọng. Trong đó, có đồng chí Nguyễn Thanh Sơn ở lại. Đồng chí Sơn kể tiếp: Đơn vị chúng tôi lúc này giấu xe vào nơi an toàn, nằm chờ đợi cùng đội quy tập mộ liệt sỹ. Trong hơn 1 năm liên tục, đơn vị C20 chúng tôi cùng đội quy tập hài cốt bốc mộ liệt sỹ, cứ đủ 3 xe lại chuyển về nước, đi hết nghĩa trang này đến nghĩa trang khác trên đất nước bạn Lào, cho đến ngày cuối cùng chúng tôi đã chở được 1.800 liệt sỹ đưa về nghĩa trang liệt sỹ huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa.

          Trong những năm tháng chiến đấu, phục vụ trên đất bạn Lào, với người cựu chiến bình này có biết bao kỷ niệm vui buồn, vui là làm nhiệm vụ quốc tế hoàn thành xuất sắc, buồn là vì hiện nay còn nhiều đồng đội hy sinh vẫn còn nằm rải rác đâu đó, khắp trên đất bạn chưa tìm được để đưa về với tổ quốc Việt Nam. Hoàn thành nghĩa vụ quốc tế trở về nước, thượng úy Nguyễn Thanh Sơn đã được Đảng và Chính phủ hai nước ghi nhận và tặng thưởng nhiều huân huy chương cao quý. Trở về địa phương, ông tích cực lao động, phát triển kinh tế gia đình, tham gia công tác xã hội và nay ông là Phó Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Lào huyện Định Hóa.

Với mong muốn góp phần hưởng ứng “Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào 2017” và các sự kiện: 55 năm ngày thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Lào (5/9/1962 - 5/9/2017); 40 năm Ngày ký Hiệp ước hữu nghị và hợp tác Việt Nam - Lào (18/7/1977-18/7/2017) - ông Nguyễn Thanh Sơn vẫn miệt mài ghi lại những câu chuyện, những kỷ niệm sâu sắc của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Việt Nam đã từng thực hiện nhiệm vụ quốc tế tại đất nước Lào, kể cả trong sự nghiệp giải phóng dân tộc trước đây cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay. Để góp phần tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng, đặc biệt là cho thế hệ trẻ về quan hệ hữu nghị đặc biệt giữa Việt Nam – Lào như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói:

Việt Lào, hai nước chúng ta,

Tình sâu hơn nước Hồng Hà, Cửu Long.

Bài và ảnh: Dương Chiêm 

bản đồ hành chính
Thời tiết
Liên kết web

HUYỆN ĐỊNH HÓA TỈNH THÁI NGUYÊN

Địa chỉ: Thị trấn Chợ Chu, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên

Điện thoại: 0280.3.878.453 - Fax: 0280.3.878.813

Email: ubnddinhhoa@thainguyen.gov.vn

Bản quyền © 2015 thuộc UBND Huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên. Ghi rõ nguồn 'Trang thông tin điện tử huyện Định Hóa’

hoặc 'dinhhoa.thainguyen.gov.vn' khi phát hành lại thông tin từ các nguồn này

Phát triển bởi Unitech trên nền tảng Chính quyền điện tử (Da Nang Egov Platform) do UBND TP Đà Nẵng chuyển giao